Można oszaleć – Krystyna Rożnowska

Szpital psychiatryczny, zwłaszcza taki, jak Kobierzyn – skryty w ogromnym parku i samowystarczalny, stanowi zagadkę dla osób z zewnątrz. Z kolei choroby psychiczne nadal budzą spore emocje, pomimo prób ich oswajania w przestrzeni publicznej. Krystyna Rożnowska wchodzi do tego świata i pokazuje go nam – postronnym z bardzo ludzkiej perspektywy. Nawet historyczna część książki została… Czytaj dalej Można oszaleć – Krystyna Rożnowska

Zdjąć Polskę z krzyża – Janusz Palikot, Cezary Michalski

“Trzeba budować świeckie państwo.” To nie jedyny, choć najważniejszy postulat Twojego Ruchu. To także wiodący temat rozmowy Cezarego Michalskiego z przewodniczącym partii – Januszem Palikotem, rozmowy pod wiele mówiącym tytułem “Zdjąć Polskę z krzyża.” Bowiem Polska – trzeba to sobie jasno powiedzieć – państwem świeckim nie jest.  Palikot przeszedł długą drogę. Był wydawcą i sponsorem… Czytaj dalej Zdjąć Polskę z krzyża – Janusz Palikot, Cezary Michalski

Bruno Schulz. Nieprzeżyta fermentacja – Janusz Palikot

Uroczy pomysł, urocza graficznie książeczka, której okładka przypomina stronę klasera ze znaczkami – reprodukcjami rysunków Schulza. Janusz Palikot określa ją mianem szkatułki. Mini eseje, a właściwie zbiór luźnych refleksji pobudzanych fragmentami prozy, grafikami cliché-verre. Własne, wsobne, intymne czytanie Schulza. Schulz i Palikot. Jeden z Drohobycza, drugi z Biłgoraja – pięknie zażydzonych* przed wojną miasteczek. Żyd… Czytaj dalej Bruno Schulz. Nieprzeżyta fermentacja – Janusz Palikot

Bruno Schulz idzie do szkoły – Katarzyna Warska

Bruno Schulz – pisarz i rysownik, a może tylko, najpierw, przede wszystkim uczeń i nauczyciel? Oto mamy przed sobą bez mała 400-stronicową biografię tematyczną pod znakiem ławki i szkolnej katedry. Lubię powtarzać, że z książkami o Schulzu jest jak z książkami Schulza – każda na wagę złota. Nie inaczej klasyfikuję pozycję Warskiej, która wnosi do… Czytaj dalej Bruno Schulz idzie do szkoły – Katarzyna Warska

Jeszcze słychać tę muzykę – Andrzej Krawczyk

Biłgoraj miał pecha. Na początku II wojny światowej został zbombardowany i spalony przez Niemców, zniszczenia objęły 70% miasta, w tym centrum, ratusz i synagogę. Gdy okupant rozpoczął eksterminację Żydów, bezpowrotnie zniknęły nie tylko miejsca, także ludzie. “Jeszcze słychać tę muzykę…” Brzmi tęsknie? Gdy dodamy podtytuł – “Biłgoraj – sztetl utracony” – z pewnością! Metaforycznie nawiązuje… Czytaj dalej Jeszcze słychać tę muzykę – Andrzej Krawczyk

Moje Nalewki – Bernard Singer

Z wielką radością przyjęłam wznowienie “Moich Nalewek” Bernarda Singera, reklamowanych jako “arcydzieło literatury polskiej”. Wyszło w serii o wymownym tytule “Powroty”. W przypadku Nalewek cofamy się do żydowskiej przeszłości – niby-sztetla w środku Warszawy. Zagłada starła go z mapy miasta, wymazała z polskiej świadomości. W XXI wieku Żydami interesują się jedynie naukowcy, z maluczkich co… Czytaj dalej Moje Nalewki – Bernard Singer

Nie zapomnij nakarmić gołębi. Dziennik z Gazy – Anonim

7 października 2023 roku światem wstrząsnął atak terrorystyczny Hamasu na Izrael, najkrwawszy od czasów Holokaustu. Bestialsko zamordowane ofiary, wzięci w niewolę zakładnicy. W odpowiedzi Siły Obronne Izraela wkroczyły do Strefy Gazy, równając ją niemalże z ziemią. Rozpoczął się exodus ludności palestyńskiej z północnej części enklawy na południe. W dzienniku, obejmującym okres od 7 października 2023… Czytaj dalej Nie zapomnij nakarmić gołębi. Dziennik z Gazy – Anonim

Norymberga – Jack El-Hai

Powiedzmy to od razu: Douglas M. Kelley – norymberski psychiatra wysokiej rangi niemieckich dowódców nie odkrył psychologicznego wzoru nazisty, żadnego nazistowskiego “zarazka”. Doszedł do wniosku, że każdy z nas mógłby prześladować bliźnich. W badaniach mechanizmów radykalizacji i totalitaryzmów mówi się raczej o profilu ryzyka osobowościowego niż zunifikowanym profilu psychologicznym zbrodniarza. Wysocy rangą architekci nazizmu karmili… Czytaj dalej Norymberga – Jack El-Hai

Smocza. Biografia żydowskiej ulicy w Warszawie – Benny Mer

Dlaczego Smocza? A dlaczego nie? Odpowiadanie pytaniem na pytanie jest jedną z cech charakterystycznych jidysz – języka żydowskiego życia codziennego w aszkenazyjskiej części diaspory. Stoi za tym i chucpa, i ostrożność co do intencji pytającego. Wszak w diasporze żyło się niejako “na kredyt” – od Pesach do Pesach, od pogromu do pogromu. Dla współczesnego autora… Czytaj dalej Smocza. Biografia żydowskiej ulicy w Warszawie – Benny Mer

Arabeski – Serhij Żadan

Serhij Żadan uczy nas, jak inaczej opowiadać o wojnie. W kuchni odpowiednikiem jego pióra byłby wolnowar. Powoli, bez wrzenia, kipienia, pilnowania, niepostrzeżenie, z mimochodem wrzuconych do garnka składników otrzymujemy soczysty posiłek. Tylko dlaczego więźnie nam w gardle? “Przylatuje”, “nie przylatuje” – powtarzające się słowa, które w zwykłych okolicznościach mogłyby dotyczyć owadów, lub gości z zagranicy.… Czytaj dalej Arabeski – Serhij Żadan