Konferencja w Wannsee: symboliczny początek „Ostatecznego rozwiązania”

Mija właśnie 80 lat od chwili, gdy w mroźny dzień 20 stycznia 1942 roku, w willi nad jeziorem w miejscowości Wannsee pod Berlinem, spotkało się na zaledwie 90 minut piętnastu wysokiej rangi niemieckich urzędników państwowych. Wezwał ich szef Głównego Urzędu Bezpieczeństwa Rzeszy (Gestapo, Kripo, SD), generał SS Reinhard Heydrich. Człowiek, który – mimo młodego wieku… Czytaj dalej Konferencja w Wannsee: symboliczny początek „Ostatecznego rozwiązania”

Dom w Mordach. Rodzina Przewłockich 1912-1944 – opracowanie zbiorowe

Z przyjemnością sięgnęłam po pięknie wydany album z mnóstwem zdjęć, by odbyć nostalgiczno-refleksyjną podróż do lat świetności tytułowego pałacu, z którym swoje losy związały trzy pokolenia ziemiańskiej rodziny Przewłockich. Konstanty Przewłocki zakupił majątek Mordy z myślą o przekazaniu go swojemu synowi – Henrykowi. Henryk Przewłocki z żoną Karoliną z Hutten-Czapskich doczekali się siedmiorga dzieci: Róży,… Czytaj dalej Dom w Mordach. Rodzina Przewłockich 1912-1944 – opracowanie zbiorowe

KIPA – ŻYDOWSKIE NAKRYCIE GŁOWY

Kipa to nakrycie głowy tradycyjnie noszone przez żydowskich mężczyzn i chłopców na znak czci i szacunku dla Boga.Kipa (dosł. kopuła) to hebrajskie słowo oznaczające jarmułkę. W języku jidysz określany jest również jako jarmułka, rzadziej koppel (dosł. czapeczka).Tradycja żydowska wymaga, aby mężczyźni nakrywali głowy na znak szacunku i czci dla Boga podczas modlitwy, studiowania Tory, błogosławieństwa… Czytaj dalej KIPA – ŻYDOWSKIE NAKRYCIE GŁOWY

Wielka Synagoga w Łodzi. Jej historia w kilku fotografiach

Wielka Synagoga judaizmu reformowanego, zbudowana w latach 1881-1887. Znajdowała się na rogu obecnej alei Kościuszki i ul. Zielonej. Zimą roku 2021 na 2022 podczas prac budowlanych nad podziemnym połączeniem stacji kolejowej Łódź Fabryczna ze stacjami Łódź Kaliska i Łódź Żabieniec, odsłonięto ceglane fundamenty synagogi. Wywołało to pewne kontrowersje, o których wspominam w artykule tutaj. Pomysł… Czytaj dalej Wielka Synagoga w Łodzi. Jej historia w kilku fotografiach

Mezuza

Co to jest mezuza? Mezuza to mały, podłużny pojemnik, wykonany najczęściej z metalu lub drewna, zawierający zwinięty w rulonik pergamin (klaf), na którym zapisane są ręcznie dwa fragmenty z Tory – obydwa z Dewarim (6, 4-9 i 11, 13-21), pierwszy nazywany Szema, a drugi Wehaja.W pierwszej części tekstu zapisanego na pergaminie i wkładanego do mezuzy… Czytaj dalej Mezuza

Odkopano fundamenty Wielkiej Synagogi w Łodzi

„Miłośnicy historii Łodzi mówią o „odkryciu dużego formatu”- informuje Gazeta Wyborcza. „To jest naprawdę historyczny moment. Na placu budowy przy Zielonej i al. Kościuszki odkryto fundamenty. To są najprawdopodobniej pozostałości Synagogi Wielkiej” – pisze na Facebooku Łódź zwana pożądaniem-przewodnik po Łodzi. „Niezwykłe odkrycie” – ogłasza portal „Łódź.pl” Jest to jednak w dużym stopniu „fejk-sensacja”. A… Czytaj dalej Odkopano fundamenty Wielkiej Synagogi w Łodzi

HISTORIA JĘZYKA JIDYSZ

Kompilacja z artykułu Mordechaja Walfisha W swojej ponad tysiącletniej historii język jidysz był różnie określany, od czułego mameloshen (język ojczysty), poprzez negatywny przydomek żargon, do bardziej rzeczowego języka judeo-niemieckiego.Jidysz oznacza dosłownie „żydowski”. Językowo odnosi się do języka, którym posługiwali się Żydzi aszkenazyjscy — Żydzi z Europy Środkowo-Wschodniej i ich potomkowie. Chociaż jego podstawowe słownictwo i gramatyka wywodzą… Czytaj dalej HISTORIA JĘZYKA JIDYSZ

Krzywe lustro – Louise Steinman

“Podróż do Polski jest ci potrzebna jak dziura w głowie” – tak babka Autorki podsumowała chęć odkrywania przez Louise Steinman rodzinnej historii, podążania jej śladami – także tymi materialnymi, co wiązało się z wizytą w kraju przodków. Zanim jednak Louise trafiła do Radomska, najpierw pojawiła się w Auschwitz – w ramach sponsorowanego programu “Dawanie Świadectwa”,… Czytaj dalej Krzywe lustro – Louise Steinman

Co oznacza symbol Chai?

Autor: Ariela Pelaia, Learn Religions, 2019 r. Chai (חי) to hebrajskie słowo i symbol, które oznacza „życie”, „żywy” lub „żyjący”. Symbol ten jest pisany hebrajskimi literami Chet (ח) i Yud (י). Żydzi często mają Chai na naszyjniku w formie medalionu lub amuletu, czasem razem z Hamsą, symbolem oka osadzonym w otwartej dłoni, lub z najważniejszym symbolem wiary żydowskiej, Gwiazdą Dawida. Popularne są również… Czytaj dalej Co oznacza symbol Chai?

Jacek Dehnel atakuje Dekalog swoją ignorancją

Z zainteresowaniem odnotowałem, że w „Polityce” (20.12.2021) ukazał się felieton pisarza Jacka Dehnela na temat Dekalogu, czyli tego, co tradycja żydowska nazywa Dziesięcioma Oświadczeniami Boga. Mój apetyt na artykuł wzmocnił fakt, że autor już w tzw. „lidzie” stwierdza: „Dekalog, kodeks Hammurabiego i kodeks Justyniana zostawmy w muzeach, razem z sochą, samochodem na korbkę i starą… Czytaj dalej Jacek Dehnel atakuje Dekalog swoją ignorancją