Oto przed nami: tom wierszy i prozy Ireny Klepfisz – urodzonej w 1941 roku w getcie warszawskim, wcześnie osieroconej przez ojca – członka Żydowskiej Organizacji Bojowej, uczestnika powstania 1943, ocalonej – przeżyły wraz z matką, zawieszonej pomiędzy tytułowymi światami. Bolesna Polska i dzieciństwo, na którym nowotworową pieczęć odcisnął Holokaust. Kuchnia, “której popioły i kurz są… Czytaj dalej Pomiędzy światami – Irena Klepfisz

Autorka “Krakowianek” dołożyła starań, aby do opowieści o swoich bohaterkach, zwłaszcza tych bardziej znanych, wnieść powiew świeżości: nowe fakty, wątki nieoczywiste. W kilku przypadkach zastosowała ciekawy zabieg – narrację poprzez kogoś, lub coś: osobę, przedmiot, wydarzenie, miejsce.  Elżbieta Pindel wspomina siostry Szymborskie w ich dawnym salonie na Radziwiłłowskiej. Nitką do kłębka historii Heleny Rubinstein okazuje… Czytaj dalej Krakowianki. Twarze polskiej herstorii – Alicja Zioło

Ciało krępowane ubiorem: wciskane w gorset, modelującą bieliznę, spodnie przytrzymywane paskiem; ciało skrywane za wyszczuplającą czernią, lub oversizowymi swetrami versus ciało nagie – swobodne, rozlane, niczego nie udające. To o tym, nieco tylko metaforycznie jest “Republika ciał” Olivii Laing. Ciało poddawane (o)presji: upływu czasu, przemian, chorób, pornografii, uprzedmiotawiane, karane, a nawet torturowane, odrzucane z uwagi… Czytaj dalej Republika ciał. Eseje o wyzwoleniu – Olivia Laing

Zacznijmy od tytułów rozdziałów – rzeczowników (rzeczy, jedzenie, skarby, literatura, wyobraźnia, niepamięć, piosenki, sprawiedliwość, Ziemia Obiecana, łzy, wyliczanki, groby) poprzedzonych jednym jedynym przymiotnikiem – pożydowska/pożydowskie. Podoba mi się ten jakże konsekwentny, porządkujący tematykę schemat. “Pożydowskie” to nie tylko pojemny termin; to słowo z tej samej grupy, co “dobry wygląd”, lub “strona aryjska”. Gdyby nie Hitler,… Czytaj dalej Pożydowskie. Niewygodna pamięć – Agnieszka Dobkiewicz

Beata Chomątowska pochyla się nad Rabką, niegdyś Rabką-Zdrój – urokliwym uzdrowiskiem dziecięcym na południu Polski i w sposób fascynujący udowadnia, że w beczce wód solankowych pływa niejedna łyżka dziegciu.  Miasto Dzieci Świata kojarzy mi się z obozami pionierskimi w dawnym ZSRR – krainą sztucznego miodu, propagandowym obrazkiem. Podobnie było w Rabce. Medialnej sielance przeczą wspomnienia… Czytaj dalej Miasto dzieci świata – Beata Chomątowska

Przed wojną żydowska dzielnica Warszawy, w trakcie wojny getto, po wojnie Osiedle Muranów Południowy – to samo miejsce w trzech odsłonach. Wymowne zdjęcie na okładce książki – współczesny, pamiętający epokę komunizmu blok mieszkalny w tle, na pierwszym planie zbliżenie uschniętych roślin, najprawdopodobniej ostów. Ich kłujące pędy chronią, a zarazem bronią dostępu. Ludzie… Ukrywający się, tropieni,… Czytaj dalej Podziemny Muranów – Jacek Leociak

Trzy książki w jednym tomie to piękny gest Wydawnictwa Czarne w stronę rozpoznawalnego, sztandarowego pisarza Holokaustu, który każdą postawioną na papierze literę pieczętował własnym doświadczeniem ocalałego więźnia Auschwitz. Pozostał – mentalnie, emocjonalnie w tym okrutnym miejscu zaraz po wyzwoleniu, wiele lat po wojnie, do końca życia. Chronologia włoskich pierwodruków: “Czy to jest człowiek” – relacja… Czytaj dalej Czy to jest człowiek. Rozejm. Pogrążeni i ocaleni – Primo Levi

Mądrego warto posłuchać. Ba! z mądrym warto stracić! Polecam 1381 cytatów z Lema Wydawnictwa Literackiego. Jeszcze ciepłych niczym chrupiące bułeczki, choć miłośnikom science fiction świetnie znanych. Zebrane w jednym tomie, oddzielne, wyrwane z kontekstu – wybrzmiewają mocniej niż na kartach powieści, artykułów, wywiadów, listów. Dziesięć porządkujących kategorii: świat, człowiek, nauka, technologie, kultura, literatura, polityka, religia,… Czytaj dalej W strachu przed antymaterią – Stanisław Lem

Czy rok 1666 może być brzemienny w zdarzenia? Na to liczy nie mogący usiedzieć w miejscu tytułowy bohater. Szuka samozwańczego Mesjasza, czy tylko przygód, a może guza? Być w drodze, brać to, co dzień przyniesie – dokąd dotrze Nechemia, a wraz z nim czytelnicy? Żydzi czekają na przyjście Mesjasza, wierzą, że wtedy nastąpi koniec świata.… Czytaj dalej Nechemia – Yakov Z. Mayer

Dawno, dawno temu było prościej, istniał bowiem jeden nurt judaizmu – judaizm rabiniczny. W XVIII wieku narodził się chasydyzm, a w wyniku Haskali (oświecenia żydowskiego) w XIX wieku powstał judaizm reformowany. Chasydzi nie lubili się z talmudystami, ale prawdziwą “wojnę” wypowiedzieli – o dziwo łącząc siły – dopiero maskilom, czyli Żydom postępowym. Dość powiedzieć, że… Czytaj dalej Źli Żydzi – Emily Tamkin