Pytanie od czytelnika:

Mam wątpliwości co do przestrzegania w praktyce zakazu kastracji zwierząt. Skąd więc w Nowym Testamencie przykład „wołu w studni”. Używanie ogierów do jazdy konnej jest niebezpieczne. Mięso tryków nie jest jadalne… Jak sobie z tym radzono?

odpowiedź :
Zakaz kastracji jest przykazaniem Tory. W Księdze Wajikra (Kapłańskiej) czytamy (22: 24): „Nie [wykastrujecie żadnego zwierzęcia] w waszej ziemi, [koszernego czy niekoszernego]”. Taki zakaz nie mógł być naruszany.
Nieporozumienie – jak to zazwyczaj bywa w takich sytuacjach – wynika z problemów dotyczących tłumaczenia. Tora używa dwóch hebrajskich określeń na samca bydła domowego: szor i – rzadziej – par. Par – jak to wynika z kontekstu, w którym zastosowane jest to słowo – jest to samiec niewytrenowany do pracy w rolnictwie i w zdecydowanie młodym wieku (ale już nie cielak), natomiast szor – jest już dorosły, okiełznany i z reguły przyzwyczajony do pracy. Szor jest jednak nazwą podstawową i nie ma żadnego związku z kastracją, ponieważ w Talmudzie (Bawa Kama 67b) czytamy: „Szor, który ma jeden dzień, jest już nazywany szor„. Gdyby słowo tu użyte miało oznaczać wołu, nie miałoby to sensu, bo jednodniowy samiec nie może być nazywany wołem, gdy wół oznacza w naszym rozumieniu zwierzę kastrowane. Oznacza po prostu samca bydła domowego.
Szor nie jest więc wołem, ale bykiem wytrenowanym do pracy. Jednak ponieważ w języku polskim samiec krowy wykonujący pracę nazywany jest wołem w przeciwieństwie do byka (podobnie jak w języku angielskim jest to opozycja pomiędzy ox a bull), w wielu tłumaczeniach w miejscu słowa par pojawia się byk, a w miejscu słowa szor – wół, mimo że w Jisraelu szor nie był on nigdy zwierzęciem kastrowanym.
Jednak Tora Pardes tłumaczy poprawnie, np. w wersecie z Dewarim 22:10: „Nie będziesz orał bykiem [lub krową] i osłem razem”, podczas gdy inne tłumaczenia popełniają tu błąd: „Nie będziesz orał razem wołem i osłem” (Biblia Tysiąclecia).
Jeżeli chodzi o inne przykłady podane w pytaniu:

• używanie ogierów do jazdy jest niebezpieczne, ale nie niemożliwe.
• pokarm stanowiło mięso owiec i jagniąt. Stwarzało to pewne niewygody, ale nie skłaniało do łamania prawa Tory.
  Nie tylko kastracja jest zabronione w judaizmie. Rabini zakazali również sterylizacji samic wszystkich zwierząt (Szulchan Aruch, Ewen Haezer 5, 11). Religijnemu Żydowi zabronione jest również nakłanianie nie-Żyda, aby dokonał kastracji lub sterylizacji zwierzęcia, którego Żyd jest właścicielem. Wynika to z generalnej zasady, że Żydowi nie wolno nakłaniać nie-Żyda do wykonywania dla niego czynności zakazanych przez Torę. Judaizm uważa, że na mocy Siedmiu Przykazań Potomków Noacha, kastrowanie zwierząt zakazane jest także nie-Żydom.

(opr. PJ)