Jak wyglądało żydowskie miasteczko – Sztetl?

Chaya Mindel Way Wizerunek sztetla często jest utożsamiany z życiem Żydów w Europie Wschodniej. Sztetl w języku jidysz oznacza „miasto” i odnosi się do małych miasteczek w Europie Wschodniej sprzed II wojny światowej ze znaczną populacją Żydów mówiących w jidysz.Żydzi zajmowali duży procent obszaru sztetla, a często stanowili większość. Pracowali jako sklepikarze, przedsiębiorcy, stolarze i… Czytaj dalej Jak wyglądało żydowskie miasteczko – Sztetl?

Źli Żydzi – Emily Tamkin

Dawno, dawno temu było prościej, istniał bowiem jeden nurt judaizmu – judaizm rabiniczny. W XVIII wieku narodził się chasydyzm, a w wyniku Haskali (oświecenia żydowskiego) w XIX wieku powstał judaizm reformowany. Chasydzi nie lubili się z talmudystami, ale prawdziwą “wojnę” wypowiedzieli – o dziwo łącząc siły – dopiero maskilom, czyli Żydom postępowym. Dość powiedzieć, że… Czytaj dalej Źli Żydzi – Emily Tamkin

Śmierć Schillingera

Tadeusz Borowski Starszy sierżant SS Schillinger pełnił w roku 1943 obowiązki Lagerführera, czyli bezpośredniego komendanta męskiego odcinka roboczego „D” na obozie w Birkenau, który należał do ogromnego zespołu większych i mniejszych lagrów, rozsianych po całym Górnym Śląsku i podlegających administracyjnie centralnemu obozowi koncentracyjnemu w Oświęcimiu. Schillinger był człowiekiem dosyć niskim i krępym. Miał pełną, nalaną… Czytaj dalej Śmierć Schillingera

MEN chce drastycznie okroić nauczanie o Holokauście. Gdzie jest sprzeciw żydowskich organizacji?

Ministerstwo Edukacji Narodowej proponuje między innymi To nie oznacza (podkreślam!), że uczniowie nie mogą się o tym dowiedzieć, ale oznacza, że te tematy nie są traktowane jako obowiązkowe i pytania bezpośrednio ich dotyczące nie mogą pojawić się na egzaminie maturalnym. Wydaje się naturalne i logiczne, że tak poważne okrojenie i zubożenie podstawy programowej, że tak… Czytaj dalej MEN chce drastycznie okroić nauczanie o Holokauście. Gdzie jest sprzeciw żydowskich organizacji?

Ubiór po żydowsku

Ubiór od dawna odgrywał w judaizmie znaczącą rolę, odzwierciedlając identyfikację religijną, status społeczny, stan emocjonalny, a nawet stosunek Żydów do świata zewnętrznego. W samej Torze o ubiorze mówi się niewiele. Zabrania się, bez wyjaśnienia, ubrań z mieszanki wełny i lnu (takie ubrania znane są jako szatnez). Tak samo, jak zabrania się mężczyznom noszenia kobiecych ubrań i… Czytaj dalej Ubiór po żydowsku

Co to jest Haftora (Haftara)?

Tradycyjnie, w poranki świąt i szabatów, po czytaniu Tory czytany jest wybrany tekst z biblijnych ksiąg proroków. Część ta znana jest jako Haftora (haftara).Haftorę recytuje się również podczas nabożeństw porannych w Jom Kipur i Tisza Be Av (rocznica zburzenia Świątyni).Chociaż cykl czytania Tory obejmuje całe Pięć Ksiąg Mojżesza, do cyklu Haftory trafiają tylko wybrane fragmenty… Czytaj dalej Co to jest Haftora (Haftara)?

„Możesz panować”… „masz nad nim władzę”

W rozważaniach nad czynem Kajina (zamordowanie brata) i postawą Boga wobec mordercy, musimy cofnąć się do wcześniejszego wersetu. Gdy Kajin „rozzłościł się i popadł w przygnębienie”, Bóg go ostrzega. Oto słowa, którymi zwraca się Bóg do Kajina, gdy ten gniewa się na swojego brata Hewela (Abla) i prawdopodobnie planuje już jego zamordowanie:Halo im-tejtiw se’et wejim… Czytaj dalej „Możesz panować”… „masz nad nim władzę”

Zapytał Bóg Kajina: Gdzie jest Hewel, twój brat?

„Zapytał Bóg Kajina: Gdzie jest Hewel, twój brat? I Kajin odpowiedział: Nie wiem. Czy ja jestem opiekunem mojego brata?” (Bereszit 4:9, tłumaczenie Tora Pardes Lauder) Kajin skłamał. Dlaczego? Mógł odpowiedzieć zgodnie z prawdą: „Zabiłem go i leży martwy na polu”. Mógł dodać: „Czy to coś złego?”. Bóg jeszcze nie wydał przecież zakazu odbierania życia. Nie… Czytaj dalej Zapytał Bóg Kajina: Gdzie jest Hewel, twój brat?