Czynnik diabła – Craig Russell

Natura zła – oto, z czym próbuje się mierzyć Craig Russell rękami swojego bohatera – Viktora Kosárka – nowatorskiego, bo sięgającego po techniki psychoterapeutyczne lekarza psychiatry. To rzadkość nawet dziś, a co dopiero w 1935 roku, którego europejski horyzont przecinają czarne błyskawice nazizmu. Osoby opóźnione w rozwoju, niepełnosprawne, chore psychicznie są na eutanazyjnym celowniku Hitlera.

Obrazu grozy dopełnia nowe miejsce pracy Viktora – szpital zlokalizowany w owianym złą sławą zamczysku, w którym przebywa sześcioro pilnie strzeżonych pacjentów: Wegetarianka, Kolekcjoner Szkła, Klaun, Drwal, Skiomanta i – najstraszniejszy ze strasznych – Demon.

Zbrodnie każdego z nich przyprawiają o zimny dreszcz… Klaun był w cyrku nieszkodliwym Pierrotem, ale i morderczym Arlekinem, straszącym, zwabiającym i zabijającym dzieci. Kolekcjoner Szkła zamordował swojego konkurenta. Rywalizowali o wyjątkowy kielich, którego twórca ponoć zaprzedał duszę diabłu. Drwal to człowiek, który stracił rodzinę: żona zaczęła go zdradzać, dzieci mówić w nieludzkim języku; wszyscy codziennie znikali w lesie… Porąbał ich więc na kawałki.

To jeszcze nie wszystko. Na ulicach Pragi grasuje seryjny morderca o przydomku Skórzany Fartuch. Jeśli chodzi o schemat zbrodni, działa na modłę Kuby Rozpruwacza – dosłownie wybebesza swoje ofiary. Przerażeni i bezradni mieszkańcy szepczą jedno tylko słowo: „diabeł”!

Kosárek wierzy w diabła, ale takiego, który czai się w zakamarkach ludzkiej psychiki, w cieniu popędowej natury id. Zło to siła obecna w każdym z nas, jednak potrzebny jest tytułowy czynnik, by ją wyzwolić. Co może być tym czynnikiem? Odrzucenie, upokorzenia, frustracje, jak w przypadku Wegetarianki, która zaszlachtowała i przerobiła na obiad znęcających się nad nią męża i szwagierkę.

Sąsiedzi twierdzili, że mąż był troskliwy, serdeczny i bardzo kochał swoją żonę, a szwagierka okazywała jej wdzięczność za uszczęśliwienie brata. Skąd tak wielkie rozbieżności w zeznaniach?! Często nie wiemy, co naprawdę dzieje się w innych domach, jeszcze częściej w ogóle nas to nie obchodzi.

Szaleństwo w szpitalu i poza nim, na otwartych i w zamkniętych przestrzeniach. Prześladowania Żydów i Romów, aneksja ziem. Szaleństwo Historii i Polityki. Demon Hitler!

Młody lekarz jest ambitny, pytanie czy nie za bardzo? Nie zarzuca wywiadów narkosyntetycznych, pomimo wzrostu agresji pacjentów i związanych z tym zagrożeń, pomimo śmierci jednego z nich. Wydaje się w tym zatracać… Gdzie kończą się granice terapii? W którym momencie nie ma ona już nic wspólnego z poznawaniem i leczeniem, a zamienia się w eksperyment na żywym organizmie? – to kolejne ważne pytanie, które stawia Autor.

Psychiatra próbuje odszukać indywidualny czynnik zła, wydobyć go z nieświadomości pacjenta i doprowadzić do konfrontacji. Dlatego dzieło Craiga Russella to nie tylko doskonały thriller; także zgrabna, choć mroczna metafora psychoterapii.

Aleksandra Buchaniec-Bartczak

Dzięki uprzejmości Wydawnictwa Prószyński i S-ka.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s