Syjonizm

Syjonizm to religijny i polityczny ruch, który sprowadził tysiące Żydów z całego świata z powrotem do ich starej ojczyzny na Bliskim Wschodzie i przywrócił Izrael jako centrum żydowskiej tożsamości. Podczas gdy niektórzy krytycy nazywają syjonizm agresywną i dyskryminującą ideologią, ruch syjonistyczny z powodzeniem stworzył żydowską ojczyznę w postaci państwa Izrael.

Co to jest syjonizm?
Mówiąc najprościej, syjonizm to ruch mający na celu odtworzenie żydowskiej obecności w Izraelu. Nazwa pochodzi od słowa „Syjon”, które jest hebrajskim określeniem odnoszącym się do Jerozolimy.
W całej swojej historii Żydzi uważali określone obszary Izraela za święte – podobnie jak chrześcijanie i muzułmanie. Tora, żydowski tekst religijny, przedstawia historie starożytnych proroków, którym ich Bóg nakazał powrót do tej ojczyzny.
Podczas gdy podstawowe filozofie ruchu syjonistycznego istniały od setek lat, współczesny syjonizm formalnie ma swoje korzenie od końca XIX wieku. Mniej więcej w tym czasie, Żydzi na całym świecie spotkali się z narastającym antysemityzmem.
Niektórzy historycy uważają, że to coraz bardziej napięta atmosfera między Żydami a Europejczykami mogła być powodem postania ruchu syjonistycznego. W jednym z incydentów w 1894 roku żydowski oficer armii francuskiej, Alfred Dreyfus, został fałszywie oskarżony i skazany za zdradę. Wydarzenie to, które stało się znane jako „sprawa Dreyfusa”, wywołało oburzenie wśród Żydów i wielu innych.
Prześladowani Żydzi, walczący o ocalenie swojej tożsamości, zaczęli lansować ideę powrotu do ojczyzny i przywrócenia tam kultury żydowskiej.

Teodor Herzl
Współczesny syjonizm został oficjalnie utworzony jako organizacja polityczna przez Teodora Herzla w 1897 roku. Herzl, żydowski dziennikarz i działacz polityczny z Austrii, uważał, że ludność żydowska nie może przetrwać, jeśli nie będzie miała własnego państwa.
Po sprawie Dreyfusa Herzl napisał „Der Judenstaat” (Państwo żydowskie), broszurę wzywającą do politycznego uznania żydowskiego państwa na obszarze znanym wówczas jako Palestyna.
W 1897 r. Herzl zorganizował Pierwszy Kongres Syjonistyczny, który zebrał się w Bazylei w Szwajcarii. Stworzył on także i został pierwszym prezydentem Światowej Organizacji Syjonistycznej.
Chociaż Herzl zmarł w 1904 roku – wiele lat przed oficjalnym powstaniem państwa Izrael – jest on często uważany za ojca współczesnego syjonizmu.

Deklaracja Balfoura
W 1917 r. Brytyjski minister spraw zagranicznych Arthur James Balfour napisał list do barona Rothschilda, bogatego i znanego przywódcy brytyjskiej społeczności żydowskiej.
W zwięzłych słowach Balfour wyraził poparcie rządu brytyjskiego dla utworzenia żydowskiej ojczyzny w Palestynie. List ten został opublikowany w prasie tydzień później i ostatecznie stał się znany jako „Deklaracja Balfoura”.
Tekst ten został zawarty w Mandacie dla Palestyny – dokumencie wydanym przez Ligę Narodów w 1923 roku, który nałożył na Wielką Brytanię obowiązek ustanowienia żydowskiej ojczyzny narodowej w kontrolowanej przez Brytyjczyków Palestynie.
Dwóch znanych syjonistów, Chaim Weizmann i Nahum Sokolow, odegrało ważną rolę w powstaniu Deklaracji Balfoura.

Syjonizm i II wojna światowa
Wielu Żydów mieszkających w Rosji i Europie doświadczyło straszliwych prześladowań i śmierci podczas rosyjskich pogromów i pod rządami nazistów. Większość historyków szacuje, że podczas Holokaustu w Europie zginęło około 6 milionów Żydów.
W latach przed i podczas II wojny światowej tysiące europejskich Żydów uciekło do Palestyny lub innych krajów, aby uniknąć prześladowań. Po zakończeniu Holokaustu przywódcy syjonistyczni aktywnie propagowali ideę niezależnego państwa żydowskiego.
Wraz z wygaśnięciem mandatu Wielkiej Brytanii w Palestynie i wycofaniem się armii brytyjskiej, 14 maja 1948 roku Izrael został oficjalnie ogłoszony niepodległym państwem.

Reemigracja Żydów do Izraela
Powstanie syjonizmu doprowadziło do masowej imigracji Żydów do Izraela. Około 35 000 Żydów osiedlono na tym obszarze w latach 1882–1903. Kolejne 40 000 przedostało się do ojczyzny w latach 1904–1914.
Większość Żydów – około 57 procent z nich – mieszkała w 1939 roku w Europie. Jednak pod koniec II wojny światowej stanowili oni w krajach europejskich około 35 procent światowego żydostwa.
W 1949 roku do Izraela przybyło ponad 249 000 żydowskich osadników. To była największa liczba imigrantów przybywających w ciągu jednego roku.
Populacja Żydów w Izraelu wzrosła z około 500 000 w 1945 roku do 5,6 miliona w 2010 r. Obecnie w Izraelu mieszka około 43% Żydów na świecie.

Obecny stan syjonizmu
Od swego powstania ponad 120 lat temu, syjonizm rozwijał się i w ramach tego ruchu pojawiły się różne ideologie polityczne, religijne i kulturowe.
Wielu ludzi, którzy nazywają siebie syjonistami, ma diametralnie różne podejście do podstawowych zasad syjonizmu. Niektórzy wyznawcy syjonizmu są bardzo religijni, podczas gdy inni są więcej świeccy.
„Lewicowi syjoniści” zazwyczaj chcą mniej religijnego rządu i popierają oddanie części ziemi kontrolowanej przez Izrael w zamian za pokój z narodami arabskimi. „Prawicowi syjoniści” bronią swoich praw do ziemi i chcą mieć rząd mocno oparty na żydowskich tradycjach religijnych.
Zwolennicy ruchu syjonistycznego uważają za bardzo ważne działanie w kierunku oferowania schronienia prześladowanej mniejszości i reaktywację osadnictwa w Izraelu. Jednak krytycy twierdzą, że jest to skrajna ideologia, która dyskryminuje nie-Żydów.
Na przykład, zgodnie z izraelskim prawem powrotu z 1950 roku, Żydzi urodzeni w dowolnym miejscu na świecie mają prawo zostać obywatelami Izraela, podczas gdy inni ludzie tego przywileju nie mają.
Arabowie i Palestyńczycy mieszkający w Izraelu i wokół niego są zazwyczaj przeciwni syjonizmowi. Wielu Żydów na świecie również nie pochwala tego ruchu, ponieważ nie myślą, że państwo narodowe jest niezbędne dla ich religii.
Chociaż ten kontrowersyjny ruch nadal spotyka się z krytyką i oporem, nie można zaprzeczyć, że syjonizm skutecznie wpłynął na wzrost populacji żydowskiej w Izraelu.

Polskie tłumaczenie Alex Wieseltier

https://www.history.com/topics/middle-east/zionism

Jedna myśl na temat “Syjonizm

Odpowiedz na europejski43 Anuluj pisanie odpowiedzi

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s