Człowiek z siekierą

27 stycznia po raz kolejny obchodzimy Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu, który został uchwalony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 2005 roku. Gdy pamiętamy o milionach ofiar, chciałbym przypomnieć o jednym człowieku – Jankielu Wierniku, który w wyjątkowy sposób przyczynił się do poinformowania świata o zbrodniach dokonanych na co najmniej 900 tysiącach ludzi w obozie… Czytaj dalej Człowiek z siekierą

Nie tylko Kroke. Historia Żydów krakowskich – red. Edyta Gawron, Michał Galas

Zamknięcie tysiącletniej historii Żydów krakowskich w 480-stronicowym tomie to zadanie karkołomne, z którego jednak wybornie wywiązali się pracownicy Instytutu Judaistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego – znawcy, ale przede wszystkim pasjonaci tematu. Najkrócej rzecz ujmując, stworzyli świetny, usystematyzowany i pogłębiony remake dzieła Majera Bałabana. Kolejnym osiągnięciem Autorów jest idealne zbalansowanie poziomu merytoryczności i przystępności narracji, dzięki czemu “Nie… Czytaj dalej Nie tylko Kroke. Historia Żydów krakowskich – red. Edyta Gawron, Michał Galas

Ślub po żydowsku

Według judaizmu żydowskie małżeństwo jest integralną częścią Bożego planu ciągłej kreacji, który rozpoczął się wraz ze stworzeniem pierwszej pary ludzkiej, Adama i Ewy. Małżeństwo nie tylko zapewnia pojedynczą wspólnotę, ale zapewnia fizyczne i duchowe przetrwanie ludzkości poprzez tworzenie związków odzwierciedlających prawo Boże.Wzorowane na transakcji handlowej, w której pan młody płacił za pannę młodą (mohar), małżeństwo… Czytaj dalej Ślub po żydowsku

Bruno Schulz w oczach świadków – Archiwum schulzowskie

Ludzie listy piszą, kropla drąży skałę, cierpliwość popłaca – w tych stwierdzeniach można zamknąć opowieść o Jerzym Ficowskim schulzologu. Za pośrednictwem ogłoszeń prasowych, z których pierwsze ukazały się w 1948 roku poszukiwał informacji o Brunonie Schulzu i jego ocalałej spuściźnie.  Latami marzyłam o tym, żeby „dorwać się” do owego archiwum, i oto – proszę! Mam… Czytaj dalej Bruno Schulz w oczach świadków – Archiwum schulzowskie

Kara śmierci

Nakaz stosowania kary śmierci za morderstwo z premedytacją (i tylko za morderstwo z premedytacją) jest jedynym przykazaniem w całej Torze, które powtórzone zostaje we wszystkich pięciu księgach Tory. Do tego stopnia jest to podkreślone z całą mocą, że jakkolwiek za wszystkie przestępstwa można wykupić się wypłacając pokrzywdzonemu odszkodowanie, za odebranie człowiekowi życia nie można, bo… Czytaj dalej Kara śmierci

Koso, kiso i kaso, czyli po czym poznać charakter człowieka

Prawdziwy charakter człowieka może być oceniony przez trzy rzeczy: jego kubek (koso) [jak zachowuje się pod wpływem alkoholu], jego sakiewkę (kiso) [jak postępuje w sprawach dotyczących pieniędzy] i jego gniew (kaso) (Eruwin 65b). Mędrcy dodają: „jeszcze po tym, co robi dla przyjemności” [inna wersja: „z czego się śmieje”]. W Talmudzie (Eruwin 65b) zawarta jest mądra… Czytaj dalej Koso, kiso i kaso, czyli po czym poznać charakter człowieka

Zapraszamy do nieba – Jacek Leociak

Po wielu, wielu latach “Zapraszamy do nieba” przychodzi w sukurs mojemu młodzieńczemu zdziwieniu i oburzeniu: jak to możliwe, aby “w niebie większa była radość z jednego grzesznika, który się nawraca, niż z dziewięćdziesięciu dziewięciu sprawiedliwych, którzy nie potrzebują nawrócenia.” Podobnież irytowała mnie – jako jawna niesprawiedliwość – biblijna przypowieść o synu marnotrawnym. Mogę sobie tylko… Czytaj dalej Zapraszamy do nieba – Jacek Leociak

Gwiazda (Tarcza) Dawida

Pytanie: Dlaczego Gwiazda Dawida jest symbolem Państwa Izraela i jakie jest jej pochodzenie? Odpowiedź: Gwiazda Dawida (Magen Dawid, czyli dosłownie Tarcza Dawida), która stała się symbolem Żydów, judaizmu i wreszcie Państwa Izraela, nie pojawia się ani w Torze, ani w Talmudzie. Nie istnieją także żadne odkrycia archeologiczne, które pozwalałyby przypuszczać, że symbol ten był używany… Czytaj dalej Gwiazda (Tarcza) Dawida

Trwa Chanuka

Placki ziemniaczane (latkes) są tradycyjnym i ulubionym daniem na Chanukę. W Izraelu przysmakiem chanukowym jest sufganija (lm. sufganijot) – pączki nadziewane konfiturami, dżemem lub marmoladą i posypane cukrem pudrem. To, co jest dla nich wspólne, to oczywiście olej. Zarówno placki ziemniaczane jak i pączki smaży się na nim, a przecież cud chanukowy dotyczył właśnie oleju,… Czytaj dalej Trwa Chanuka

Na ziemi Izraela – Amos Oz

Najwybitniejszy izraelski pisarz, przez wiele lat typowany na “żelaznego” kandydata do literackiej Nagrody Nobla słynął także z wyrazistych, wzbudzających kontrowersje poglądów politycznych. W stworzeniu dwóch odrębnych państw widział szansę na rozwiązanie kryzysu izraelsko-palestyńskiego, za co jedni go uwielbiali, inni nazywali zdrajcą.  Swoje myśli najpełniej ujął w formie esejów “Do fanatyków. Trzy refleksje”, lata wcześniej –… Czytaj dalej Na ziemi Izraela – Amos Oz