„Nie niszcz”. Etyczna zasada żydowskiego prawa religijnego.

Rabbi Szolom Dow Ber Schneersohn, znany jako Rebe Raszab, spacerował ze swoim synkiem, Josefem Izaakiem, który w przyszłości miał stać się szóstym przywódcą ortodoksyjnego odłamu Chabad-Lubawicz. Gdy szli, chłopiec bezmyślnie chwycił dłonią i urwał liść z rosnącego przy ścieżce drzewa. Ojciec zganił go za to zachowanie i przypomniał, że każdy przedmiot stworzony przez Boga ma… Czytaj dalej „Nie niszcz”. Etyczna zasada żydowskiego prawa religijnego.

Córka

Podobno odwiedziła ich w tarnowskim getcie. Bogatą rodzinę z jedyną córką. Dziewczyna miała jakieś szesnaście, może osiemnaście lat, Zosia była od niej starsza (rocznik 1920). Nie łączyła ich przyjaźń, ani nawet kontakty towarzyskie, a jedynie plac targowy i zwykła ludzka uczynność. Żydzi handlowali na większą skalę, Zosia z ojcem Zenkiem czym popadło. Głównie przywożonymi z… Czytaj dalej Córka

Kobiety i Schulz – Anna Kaszuba-Dębska

Fascynuje mnie Bruno Schulz. Nie tyle pisarz i artysta, co człowiek. Najbardziej jego smutny życiorys, zamknięty w kwartale drohobyckich ulic, ciszy ponurego rodzinnego domu, klatce masochistyczno-fetyszystycznych upodobań seksualnych, piekle nawracającej depresji. Życiorys zwieńczony tragiczną, niepotrzebną śmiercią. Warszawscy przyjaciele przygotowali plan ratowania Schulza, ale on ciągle zwlekał z jego realizacją. W końcu dosięgła go nieprzypadkowa kula… Czytaj dalej Kobiety i Schulz – Anna Kaszuba-Dębska

Czekoladowy tort z Hitlerem – Emma Craigie

Dwanaście lat to wiek, kiedy wyrasta się z bajek. Tym bardziej, gdy jest się najstarszą z rodzeństwa, najwięcej rozumiejącą córką Josepha Goebbelsa. Dziewczynką mieszkającą w berlińskim bunkrze, do którego wielkimi krokami zbliżają się czerwonoarmiści. Jeszcze gra muzyka, jeszcze serwują na podwieczorek ulubione czekoladowe ciasto wujaszka Adiego, a ciocia Ewa sztucznie się uśmiecha, ale huku bomb… Czytaj dalej Czekoladowy tort z Hitlerem – Emma Craigie

Żydowski ‚Dzień Zmarłych’?

Czy w judaizmie istnieje odpowiednik Dnia Zadusznego – „Dnia Zmarłych” (lub katolickiego dnia „Wszystkich Świętych”)? Czy można zapalić świeczkę na grobie Żyda w dzień 1 listopada? Skąd wziął się zwyczaj kładzenia kamyków na żydowskich grobach? 1. W tradycji żydowskiej nie ma odpowiednika Zaduszek ani katolickiego Dnia Wszystkich Świętych. Modlitwę za zmarłych – Jizkor (dosłownie: „pamiętaj”), odmawia się… Czytaj dalej Żydowski ‚Dzień Zmarłych’?

Ostatni proces Kafki – Benjamin Balint

Właściwie Izrael nie interesował się Kafką. Tworzył po niemiecku, a język ten jeszcze wiele lat po wojnie kojarzył się ze zbrodnią, oprawcami, cierpieniem. Przyjęte od Niemców „krwawe pieniądze” (reparacje wojenne) rozsierdziły wielu, zrażając do wszystkiego, co stamtąd. W młodym państwie liczył się nowy Żyd: urodzony w Erec Israel, mówiący po hebrajsku, noszący lokalne imię i… Czytaj dalej Ostatni proces Kafki – Benjamin Balint

„TROCCY ROBIĄ REWOLUCJĘ, A BRONSTEINOWIE ZA TO PŁACĄ” W kolejną rocznicę Rewolucji Październikowej

Jak judaizm ocenia udział Żydów-komunistów w zbrodniach dokonywanych przez ten system? Judaizm ocenia morderców – jako morderców, a złodziei – jako złodziei, niezależnie kim są i gdzie prowadzą swoją działalność. Żydzi biorący udział w aparacie totalitarnego systemu, jakim był komunizm, podlegają takiej samej ocenie, jak wszyscy pozostali Żydzi, których postępowanie narusza podstawowe prawa Tory. Fakt, że wśród działaczy… Czytaj dalej „TROCCY ROBIĄ REWOLUCJĘ, A BRONSTEINOWIE ZA TO PŁACĄ” W kolejną rocznicę Rewolucji Październikowej

50 ROCZNICA PRZYJĘCIA ŻYDOWSKICH UCHODŹCÓW W DANII

„I pytali mnie bardzo dokładnie co ze sobą zabieram Nie zabieram ni sreber ni złota Tylko ręcznik którym ręce wycieram A gdzieś w drodze umarła tęsknota Więc tęsknoty też nie zabieram.” (Anna Frajlich) Z okazji 50 rocznicy przyjęcia przez Danię żydowskich uchodźców z Polski, 27 października 2019 zorganizowano w Kopenhadze spotkanie, w którym wzięło udział… Czytaj dalej 50 ROCZNICA PRZYJĘCIA ŻYDOWSKICH UCHODŹCÓW W DANII

„SPRAWIEDLIWOŚĆ SPOŁECZNA”? Współcześnie często słyszymy te słowa.

„Za sprawiedliwością, za sprawiedliwością podążaj” – czytamy w Torze (Dewarim 16:20) Często słyszymy określenie „sprawiedliwość społeczna„. Podstawowym założeniem filozofii człowieka w judaizmie jest przeświadczenie, że jedynym skutecznym sposobem doskonalenia świata jest doskonalenie człowieka pod względem etycznym: ludzki świat jest tak dobry, jak dobry jest człowiek. Zarazem jedynym człowiekiem, którego możesz naprawdę doskonalić, jesteś ty sam. Twoja najważniejsza… Czytaj dalej „SPRAWIEDLIWOŚĆ SPOŁECZNA”? Współcześnie często słyszymy te słowa.

PRZEZ WIEKI, ŻYDZI RZĄDZILI HANDLEM WÓDKĄ W POLSCE… Zapomniane dziedzictwo?

Dla Żydów jest nietypowe angażowanie się w rekreacyjne picie alkoholu – to jeden z powodów dla których polska szlachta zatrudniała ich do prowadzeniu karczm. Kiedy Adam Mickiewicz potrzebował dla osadzenia jednej ze scen „Pana Tadeusza” (1834) w karczmie, szynkarza nazwał „Jankielem”, a miejsce opisał tak (Księga IV): Nowa karczma nie była ciekawa z pozoru. Stara… Czytaj dalej PRZEZ WIEKI, ŻYDZI RZĄDZILI HANDLEM WÓDKĄ W POLSCE… Zapomniane dziedzictwo?