Wrócę przed nocą – Jerzy Szperkowicz

“Syn ciągle przeważa nad reporterem. Nie jestem w stanie wyjść poza wątki rodzinne.” “Narasta konflikt ról: reportera i syna w żałobie. Sprężyny osobiste są silniejsze.” – powtarza Autor, potwierdza czytelnik. Tytuł książki to ostatnie, zapamiętane na całe życie słowa matki, która październikowym świtem 1943 roku pobiegła do znajomej odebrać wyprawkę dla niemowlęcia, a może oddane… Czytaj dalej Wrócę przed nocą – Jerzy Szperkowicz

Siła rzeczy – Roma Ligocka

„Dziś jestem ich pamiętnikiem” – konkluduje Roma Ligocka, pamiętnikiem utraconych w Holokauście bliskich. Przede wszystkim babci Anny, która u progu katastrofy zdążyła jeszcze odbyć podróż marzeń – do eleganckiej, pożądanej, modnej Nicei! W 2020 roku w Nicei przebywa Autorka. Na świecie wybucha pandemia koronawirusa… Musi zmienić wynajmowane mieszkanie, musi czekać na otwarcie granic; przyjazd syna,… Czytaj dalej Siła rzeczy – Roma Ligocka

Wojna lekarzy Hitlera – Bartosz T. Wieliński

Władza, apanaże, majątki, z drugiej strony stres, brak poczucia bezpieczeństwa, prywatności. Życie w złotej klatce, opływanie w dobra luksusowe i zaszczyty, z drugiej strony ryzyko upadku totalnego z powodu drobiazgu: złego nastroju, przeczucia, podejrzenia… Być na postronku dyktatora. On sam nie jest ani wolny, ani szczęśliwy. Schemat brzmi znajomo? Przełożony-podwładny, rodzic-dziecko, u Wielińskiego Adolf Hitler… Czytaj dalej Wojna lekarzy Hitlera – Bartosz T. Wieliński

Dzieci getta – Magda Łucyan

Wpatruję się w okładkę książki… Szczupła, jeszcze nie wychudzona twarz nastolatka, nastolatki (trudno rozstrzygnąć płeć) w motocyklowym kaszkiecie, palcie z futrem (zapewne sztucznym) przy kołnierzu. Oczy smutne, lub tylko skupione, lekko zmarszczone brwi… Dlaczego robisz mi zdjęcie? Kim jesteś? Co pragniesz wyczytać z moich oczu?  Magda Łucyan nie zgaduje – pyta – dzieci getta, kilkadziesiąt… Czytaj dalej Dzieci getta – Magda Łucyan

Gela. Skarb z Archiwum Ringelbluma – Monika Libicka

W tej twarzy śmieje się wszystko: usta, oczy, brwi jak jaskółki. Upozowana do zdjęcia nie straciła na naturalności. Nic dziwnego, że przykuła uwagę Autorki. Żydowska malarka Gela Seksztajn zginęła podczas powstania w getcie warszawskim. Przetrwały jej obrazy, szkice, dwie podyktowane stroniczki tekstu: życiorys i… testament. Marzyła, aby nie być zapomnianą. Wspaniały zamysł Emanuela Ringelbluma powiódł… Czytaj dalej Gela. Skarb z Archiwum Ringelbluma – Monika Libicka

Warszawski trójkąt Zagłady

J.Leociak, Z.Waślicka-Żmijewska, A.Żmijewski W tej wspaniałej publikacji Wydawnictwa Krytyki Politycznej budynki opowiadają Historię. Przez duże „H” – jak Holokaust, jego warszawski rozdział. Zespół Szkół Licealnych i Ekonomicznych (ul. Stawki 10) – w czasie wojny część Umschlagplatzu, miejsce gromadzenia i przetrzymywania Żydów przed wywózką do Treblinki. Wydział Psychologii UW (ul. Stawki 5/7) – w czasie wojny… Czytaj dalej Warszawski trójkąt Zagłady

Izbica, Izbica – Rafał Hetman

„(…) skrawki wyszeptanych opowieści” – oto budulec „Izbicy, Izbicy” – nowości Wydawnictwa Czarne. Żydowska przeszłość podlubelskiego miasteczka uśmiecha się do nas z okładki książki, lecz lektury do łatwych zaliczyć nie można.  Zdjęcie – jedno z wielu zrobił w czasie wojny niemiecki oficer Max Kirnberger. “Na razie nie trzeba nikogo pamiętać, bo wszyscy jeszcze są.” “Izbica,… Czytaj dalej Izbica, Izbica – Rafał Hetman

Carska filiżanka – Michał Głowiński

Świadomość upływu czasu, wiek, zmęczenie fizyczne, niesłabnąca kondycja intelektualna, a po trosze może i nuda emeryckiego życia sprawiły, że Michał Głowiński znowu sięgnął po pióro, by z “wciąż gotującego się kotła przeszłości” wydobyć i zapisać jak najwięcej. W tym celu “najdrobniejsze wyskrobki pamięci mogą okazać się przydatne”. To właśnie drobność, skromność, kruchość, a zarazem niezaprzeczalny… Czytaj dalej Carska filiżanka – Michał Głowiński

Teraz ‘43. Losy – Marcin Dziedzic, Magdalena Kicińska

Projekt opatrzonej słowem, precyzyjnej i wymownej kompilacji zdjęć stare-nowe autorstwa Marcina Dziedzica i Magdaleny Kicińskiej jest mi szczególnie bliski. Sama robię podobne, także w damsko-męskim duecie.  “Teraz ‘43. Losy” – w tym przypadku Słowo i Zdjęcie zasługują na wielkie litery. Czytelnik, a zarazem widz otrzymuje przejmującą opowieść o losach żydowskiej Warszawy – od przedwojnia, aż… Czytaj dalej Teraz ‘43. Losy – Marcin Dziedzic, Magdalena Kicińska