Uciekinier z Treblinki i ludzie, którzy uratowali świat

Uciekinier z obozu śmierci w Treblince, Jakub Abram Krzepicki tak opisywał pomoc udzieloną mu przez Polaków: „Około 1 w nocy zauważyłem, że nadchodzi starsza chrześcijanka.(…) Podszedłem bliżej i ujrzałem przed sobą sympatyczną twarz o dobrych oczach. Opowiedziałem jej krótko, kim jesteśmy, czego chcemy i sam byłem zaskoczony, kiedy kobieta wkrótce powiedziała, żebyśmy poszli z nią.… Czytaj dalej Uciekinier z Treblinki i ludzie, którzy uratowali świat

Narzeczona Schulza – Agata Tuszyńska

Trzy kobiety i listy, listy, listy… Zaginione – Bruno* Schulza do Józefiny Szelińskiej i powojenne – tytułowej narzeczonej do znanego schulzologa – Jerzego Ficowskiego; pieczołowicie przechowane przez wierną dziełu męża Elżbietę Ficowską; udostępnione tej, którą uznała za godną zmierzenia się z tematem Juny i Bruna. Tuszyńską inspiruje utracone i obecne. Z pogłosek, faktów i przeczuć… Czytaj dalej Narzeczona Schulza – Agata Tuszyńska

Jamnikarium – Agata Tuszyńska

Jeśli w kawiarni, tramwaju, poczekalni u dentysty zobaczycie kogoś z nosem w książce; kogoś, kto na przemian to wzrusza się, to znów śmieje, znak niechybny, że czyta “Jamnikarium”. Zacny tom w twardej oprawie przyciąga oko barwą optymistycznej jesieni – najwspanialszej pory roku na czytanie książek. Pod lampionem miechunki, przy zapiekance z dynią i waniliowej herbacie… Czytaj dalej Jamnikarium – Agata Tuszyńska

Bagaż osobisty. Po Marcu – Agata Tuszyńska

Henryk Daszkiewicz, na obczyźnie Dasko, był mężem Agaty Tuszyńskiej i jednym z marcowych emigrantów. Jego żona – wspaniała pisarka – równie skrupulatna w tropieniu życiorysów swoich bohaterów, co kolekcjonowaniu wątków osobistych, wraz z uczestniczkami seminarium w Domu Spotkań z Historią stworzyła jeszcze jedną opowieść o Marcu ‘68.  Tych opowieści nigdy dosyć, o Henryku i… jego… Czytaj dalej Bagaż osobisty. Po Marcu – Agata Tuszyńska

Śmierć Berlinera

Było już po 6 września. W Warszawie rozpoczęła się wielka rzeź i liczba ofiar rosła z dnia na dzień. Żydzi z nowych transportów opowiadali nam o ogromnym, śmiertelnym kotle, który urządzili Niemcy w Warszawie w kwadracie zamkniętych ulic. Wielki Mordbetrieb w Treblince pracował pełną parą… Powietrze przesączone było smrodem i krzykami. Kilometr od obozu niósł… Czytaj dalej Śmierć Berlinera

Kto chce dziś nauczyć się kilku słów w jidysz?

30 PRZYDATNYCH SŁÓW W JIDYSZ, KAŻDY MOŻE UŻYWAĆWSZYSCY BĘDĄ KWELN, KIEDY USŁYSZĄ CIEBIE UŻYWAJĄCEGO SŁÓW W JIDYSZ! Jeśli dorastałeś w żydowskim domu, to prawdopodobnie w codziennych rozmowach używasz już słów jidysz; w rzeczywistości słowa takie jak kweln i szwyc są prawdopodobnie tak samo częścią twojego codziennego języka, jak „cześć” i „do widzenia”. A jeśli nie… Czytaj dalej Kto chce dziś nauczyć się kilku słów w jidysz?

Dzienniki 1914-1923 – Franz Kafka

Nie byłoby Kafki bez Maxa Broda, ich wieloletniej przyjaźni, a przede wszystkim zdrady wykonawcy testamentu pisarza. Max zlekceważył zalecenie Franza i nie spalił pozostawionych przezeń rękopisów. W 1939 roku zabrał je ze sobą do Palestyny. Czy Brod dobrze zrobił wydając dzieła Kafki i rozsławiając jego imię w świecie? My współcześni nie mamy co do tego… Czytaj dalej Dzienniki 1914-1923 – Franz Kafka

Jak dać więcej, dając mniej…

Satmar Rebe został poproszony przez człowieka potrzebującego pomocy finansowej o pewną, sporą sumę. W odpowiedzi na tę prośbę, rabin wręczył mu nieco mniej, niż kwota, o którą ten człowiek prosił, mówiąc „To wszystko, co mogę ci dać”. Gdy ów odszedł, asystent (gabaj) rabina zapytał: – Jeżeli wręczyłeś mu tak pokaźną sumę, dlaczego nie dałeś mu… Czytaj dalej Jak dać więcej, dając mniej…

Singerowie: kolejne wygnanie – Maurice Carr

Wspomnienia Maurice’a Carra to ważny przyczynek do upamiętnienia losów rodziny Singerów, przede wszystkim mniej znanych jej członków, na czele z matką Autora – Hinde Ester Kreitman. To bodaj najciekawsza psychologicznie reprezentantka klanu pisarzy. Uchodząca za bezpłodną Batszewa rodzi w końcu dziecko – córkę, którą odrzuca. Dziewczynka do trzeciego roku życia wychowuje się w jednoizbowym domu… Czytaj dalej Singerowie: kolejne wygnanie – Maurice Carr

Kipa czyli jarmułka

Kiedy powstał zwyczaj noszenia kipy przez Żydów? Kipa (hebrajskie słowo oznaczające „kopułę”) w jidysz nazywana jest jarmełke, w spolszczeniu jarmułką (według tradycyjnego wyjaśnienia, że jarmełke pochodzi z aramejskiego, gdzie jira malka oznacza „lęk przed królem”). Nakaz przykrywania głowy nie pochodzi z Tory Pisanej i prawdopodobne ma swoje korzenie w zwyczaju starożytnego Rzymu, gdzie niewolnicy musieli… Czytaj dalej Kipa czyli jarmułka